หลายคนอาจเคยสังเกตบนผลิตภัณฑ์อาหารมามักมีสัญลักษณ์ GMP กำกับ บางผลิตภัณฑ์มีภาษาไทยกำกับให้รู้คร่าว ๆ ว่าสัญลักษณ์นี้มีไว้เพื่ออะไร แต่บางแบรนด์ก็ดันมีเพียงแค่ GMP และเป็นรูปสีเขียว ๆ อย่างเดียว สำหรับคนที่รู้ที่อยู่ในวงการอาหารจะรู้ดีอยู่แล้วว่าสัญลักษณ์นี้ คือ อะไร แต่เชื่อเถอะว่ามือใหม่ต้องไม่รู้จักแน่นอน ดังนั้นวันนี้เราจะพาไปทำความรู้จักให้มากขึ้นว่าเป็นยังไงน่าสนใจแค่ไหน และมีประโยชน์อย่างไร
GMP คือ อะไร
GMP หรือ Good Manufacturing Practice เป็นระบบควบคุมคุณภาพในโรงงานอุตสาหกรรมอาหาร โดยดูแลควบคุมตั้งแต่วิธีการผลิต เครื่องมือ บุคลากร ไปจนถึงแนวทางการป้องกันความเสี่ยง ทุกผลิตภัณฑ์อาหารที่ได้รับ GMP สามารถมั่นใจได้ว่าปลอดภัยและไม่มีความเสี่ยงที่เป็นอันตราย เช่น สารพิษ
ประโยชน์ของมาตรฐาน GMP
หลัก ๆ มีดังนี้
- เพิ่มความปลอดภัยให้ผู้บริโภคและผู้ปฏิบัติงาน
- ส่งผลต่อคุณภาพอาหารทั้งในระยะสั้นและระยะยาว พร้อม ๆ กับการลดต้นทุนการผลิตไปในตัว
- ช่วยลดข้อผิดพลาดในกระบวนการผลิตต่าง ๆ และควบคุมให้อยู่ในระบบที่เหมาะสม รวมถึงป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาซ้ำซ้อน
- ผลิตภัณฑ์มีคุณภาพทุกชิ้น แน่นอนว่ามาตรฐาน GMP ไม่ได้ช่วยเพิ่มความมั่นใจแค่ว่าผลิตภัณฑ์มีความปลอดภัยหรือมีคุณภาพเท่านั้น แต่ยังช่วยให้กระบวนการผลิตเป็นไปอย่างสม่ำเสมอและมีคุณภาพทัดเทียมกันอีกด้วย
- มีความคล่องตัวสูง เมื่อมีการบริหารงานอย่างเป็นระบบ ส่งผลให้การควบคุมการรักษามาตรฐานและการจัดการต่าง ๆ มีความคล่องตัว
ข้อควรรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับ GMP
แน่นอนว่ามาตรฐาน GMP มีคุณภาพ แต่จำเป็นต้องรู้ข้อควรรู้เหล่านี้เพิ่มเติมด้วย
- ประเภทของ GMP มีด้วยกันทั้งหมด 2 ประเภท ได้แก่ GMP เฉพาะผลิตภัณฑ์ และ GMP สุขลักษณะทั่วไป
- ข้อกำหนดของ GMP ต้องเป็นไปตามมาตรฐาน ตั้งแต่สถานประกอบการ เครื่องจักร อุปกรณ์ กระบวนการผลิต สุขาภิบาล การบำรุงรักษา การทำความสะอาด และบุคลากร
- GMP เฉพาะผลิตภัณฑ์ถูกกำหนดขึ้นเพื่อจัดการความเสี่ยงเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์อาหารแบบเฉพาะเจาะจง เช่น น้ำสำหรับบริโภค นมพาสเจอร์ไรส์ เป็นต้น
- การบังคับใช้ GMP อยู่ภายใต้กฎหมายบังคับใช้ตามประกาศของกระทรวงสาธารณสุขฉบับที่ 193 พ.ศ. 2543 มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 24 กรกฎาคม 2544
- GMP สุขลักษณะทั่วไป รับรองผลิตภัณฑ์อาหารครบทุกประเภท แต่จำเป็นต้องผ่านข้อกำหนด 6 ข้อ ได้แก่ สถานที่ตั้งและอาคารผลิต เครื่องมือหรือเครื่องจักรและอุปกรณ์การผลิต การควบคุมกระบวนการผลิต การสุขาภิบาล การบำรุงรักษาและการทำความสะอาด และบุคลากรและสุขลักษณะ
แน่นอนว่าการได้รับรองมาตรฐาน GMP สำหรับผลิตภัณฑ์อาหารถือเป็นสิ่งจำเป็นอย่างมาก นอกจากจะมีผลเรื่องความน่าเชื่อถือแล้วยังสร้างความมั่นใจให้แก่ผู้บริโภคว่าอาหารมีความปลอดภัย ไม่เสี่ยงต่อการปนเปื้อนของสารเคมี หรือสิ่งปนเปื้อนใด ๆ ดังนั้นไม่ว่าจะในฐานะของผู้ประกอบการหรือผู้บริโภคก็จำเป็นต้องมีมาตรฐาน GMP เพื่อรับรองโดยผู้ผลิตมีเพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือ ในขณะที่ผู้บริโภคดูเพื่อเพิ่มความปลอดภัย